Pyton tygrysi: opis gatunku
Pyton tygrysi (Python molurus) dzieli się na dwa podgatunki: jasnoskóry pyton indyjski (Python molurus molurus), rzadko przekraczający 3 metry długości, i ciemnoskóry pyton birmański (Python molurus bivittatus), który w hodowli dorasta do 5 metrów, a najdłuższy udokumentowany osobnik miał 5,7 metra. Ciało pokrywają brązowe i złociste plamy ułożone w nieregularny wzór, od którego wąż wziął polską nazwę. Pyton indyjski żyje we wschodnim Pakistanie, Indiach, Nepalu i na Sri Lance, pyton birmański w Birmie, południowych Chinach, Laosie, Wietnamie, Kambodży, Malezji i Indonezji. Prowadzi nocny tryb życia, dobrze pływa i często wybiera kryjówki blisko wody, młode osobniki wspinają się na gałęzie częściej niż dorosłe, które z racji masy ciała trzymają się gruntu.
Stan prawny
Oba podgatunki figurują w załączniku A unijnego rozporządzenia CITES, najściślejszej kategorii ochrony (pyton królewski ma załącznik B). Sprzedawca musi przekazać kupującemu oryginał świadectwa UE, wydawanego dla zwierząt urodzonych i wyhodowanych w niewoli, które zwalnia okaz z zakazu handlu. Właściciel rejestruje węża w starostwie powiatowym w ciągu 14 dni od nabycia, tak samo jak przy gatunkach z załącznika B. Pełne zasady legalności hodowli gada opisałem osobno.
Tempo wzrostu i rozmiar dorosłego
Młody pyton tygrysi mierzy przy wykluciu 45-60 cm. Przy regularnym karmieniu rośnie szybko: z wężyka wielkości 60 cm robi się po 4-5 latach dorosły osobnik długości 4-5 metrów. Samice podgatunku birmańskiego ważą w hodowli do 90 kg, samce zwykle nie przekraczają połowy tej wagi. Tempo wzrostu spada po 5-6 roku życia, choć wąż powiększa się przez całe życie.
Terrarium dla pytona tygrysiego
Dorosły osobnik potrzebuje terrarium o wymiarach minimum 300x120x100 cm, znacznie większego niż terrarium dla mniejszych gatunków węży trzymanych w niewoli. Młody wąż może zaczynać w mniejszym zbiorniku, którego długość odpowiada mniej więcej połowie długości ciała węża, i przechodzić do kolejnych, większych terrariów w miarę wzrostu.
Temperatura w dzień powinna wynosić 26-32°C, z punktem grzewczym do 35-38°C, utrzymywanym matą grzewczą lub grzałką pod kontrolą termostatu i termometru. W nocy temperatura spada o około 5°C. Wilgotność trzeba trzymać w granicach 70-80%, z częstym zraszaniem albo automatycznym systemem nawilżania, bo przy takiej powierzchni terrarium ręczne utrzymanie wilgotności jest pracochłonne.
Pyton tygrysi lubi się kąpać, terrarium dorosłego węża powinno mieć zbiornik z wodą na tyle duży, żeby zmieścił się w nim cały. Oświetlenie terrarium ustawia się na cykl 12 godzin dnia i nocy, promieniowanie UVB nie jest konieczne. Rozkład temperatur w różnych porach roku i dokładne wymiary kolejnych terrariów w miarę wzrostu węża rozpisałem na osobnej stronie o terrarium dla pytona tygrysiego.
Żywienie
Młode osobniki karmi się co 7-10 dni, zaczynając od dużych myszy albo małych szczurów. Dorosły pyton tygrysi je co 14-28 dni, w zależności od temperatury w terrarium i pory roku, gryzoniami odpowiednio większymi: szczurami, królikami, czasem kurczakami. Wąż o długości kilku metrów potrafi połknąć zdobycz wielkości dużego królika, dlatego wielkość porcji trzeba dopasowywać do obwodu ciała, nie tylko do długości.
Bezpieczeństwo i obsługa
Dorosły pyton tygrysi, zwłaszcza samica podgatunku birmańskiego, waży tyle co dorosły człowiek i ma siłę mięśni wystarczającą, żeby unieruchomić rękę czy nogę. Obsługa osobnika powyżej 3-4 metrów wymaga dwóch osób: jednej przy głowie, drugiej podtrzymującej resztę ciała, żeby wąż nie stracił oparcia i nie zacisnął się odruchowo. Terrarium musi mieć zamek uniemożliwiający samodzielne otwarcie przez dziecko czy zwierzę domowe. Wąż nie jest jadowity i rzadko atakuje bez powodu, ale przy takich rozmiarach każdy błąd w obsłudze niesie realne ryzyko.
Długość życia
Pyton tygrysi w hodowli, przy dobrej opiece, żyje 20-25 lat. Rekordowy udokumentowany wiek to 34 lata, osiągnięty przez osobnika w ZOO w Filadelfii.
Cena i odmiany barwne
Forma naturalna kosztuje od kilkuset złotych za młodego węża do kilku tysięcy za dorosłego osobnika ze sprawdzonej hodowli. Odmiany barwne, na przykład green, granite czy labyrinth, podnoszą cenę o kilkaset do kilku tysięcy złotych ponad formę naturalną. Odmiana albinos, z łuskami w odcieniach bieli i żółci oraz czerwonymi oczami, jak na zdjęciu wyżej, należy do najdroższych i kosztuje nawet 15 000 zł. Szczegółowy rozkład cen według wieku i odmiany opiszę na osobnej stronie, razem z pełną listą odmian barwnych.
Dla kogo jest pyton tygrysi
Pyton tygrysi to gatunek dla hodowców z doświadczeniem w obsłudze dużych węży i miejscem na terrarium wielkości sporej szafy. Docelowe rozmiary i wymóg obsługi dwuosobowej stawiają go w innej kategorii niż pyton królewski. Wąż zbożowy to kolejny gatunek polecany raczej na pierwszego węża niż pyton tygrysi. Kto szuka dużego, ale bardziej kompaktowego węża, może rozważyć boa imperator, który rzadko przekracza 2,5 metra.
Czego potrzebujesz
Podstawowy zestaw do startu z pytonem tygrysim to terrarium w docelowym rozmiarze od pierwszego dnia albo plan wymiany terrarium co rok czy dwa wraz ze wzrostem węża, mata grzewcza z termostatem i termometrem opisane wyżej, zbiornik z wodą do kąpieli i przynajmniej jedna duża kryjówka. Nowego węża warto przeprowadzić przez kwarantannę, z dala od innych zwierząt. Ogólne zasady urządzania zbiornika dla węża opisałem w osobnym poradniku. Inne gatunki węży zebrałem w dziale węże.