Pyton królewski: opis gatunku

Pyton królewski (Python regius) to jeden z najmniejszych gatunków pytonów, rzadko przekracza 180 cm długości, co czyni codzienną obsługę łatwiejszą niż przy boa imperator czy innych dużych wężach. Bytuje w zachodniej i środkowej Afryce, między innymi w Ghanie, Togo, Beninie, Nigerii i Senegalu, gdzie większość dnia spędza ukryty w opuszczonych norach gryzoni. Gdy czuje zagrożenie, zwija się w ciasną kulę z głową schowaną w środku zwojów, stąd angielska nazwa ball python.

Stan prawny

Pyton królewski figuruje w załączniku B unijnego rozporządzenia CITES, więc jego posiadanie trzeba zgłosić. Właściciel rejestruje węża w starostwie powiatowym właściwym dla miejsca przetrzymywania zwierzęcia, w ciągu 14 dni od nabycia. Do zgłoszenia potrzebny jest dokument potwierdzający legalne pochodzenie: zezwolenie importowe CITES przy wężu sprowadzonym z zagranicy albo zaświadczenie powiatowego lekarza weterynarii przy osobniku urodzonym u polskiego hodowcy. Pełne zasady legalności hodowli gada opisałem osobno.

Wielkość

Dorosły pyton królewski osiąga zwykle 120-180 cm długości, przeciętnie około 150 cm. Samice rosną większe od samców i ważą do 5-6 kg, samce zwykle nie przekraczają 3 kg. Wąż rośnie powoli i osiąga pełną długość dopiero po kilku latach hodowli.

Terrarium dla pytona królewskiego

Młody wąż potrzebuje terrarium o wymiarach minimum 60x30x30 cm, dorosły osobnik 90x45x45 cm, choć większy zbiornik, na przykład 100x50x50 cm, daje mu więcej miejsca na wybór mikroklimatu.

Temperatura w cieplejszej strefie powinna wynosić 30-32°C, w chłodniejszej 24-26°C. Różnicę utrzymuje mata grzewcza pod jedną stroną terrarium, kontrolowana termostatem i termometrem w obu strefach.

Wilgotność powinna trzymać się w granicach 50-55%, z podniesieniem do około 70% w okresie wylinki. Ze względu na skryty tryb życia w naturze wąż potrzebuje przynajmniej dwóch kryjówek, jednej w strefie ciepłej i jednej w chłodnej, żeby mógł się schować niezależnie od wybranej temperatury.

Oświetlenie ustawia się na cykl 12 godzin dnia i 12 godzin nocy, zwykłe oświetlenie terrarium wystarcza, bo pyton królewski nie potrzebuje promieniowania UVB. Rozkład temperatur i wilgotności w różnych porach roku, z dokładnymi pomiarami, rozpisałem na osobnej stronie o terrarium dla pytona królewskiego.

Żywienie

Młode osobniki karmi się co 5-7 dni gryzoniem o masie około 20% masy ciała węża, zaczynając od myszy. Dorosłe węże przechodzą na rytm co 10-14 dni, z gryzoniem stanowiącym 5-10% masy ciała, najczęściej szczurem odpowiedniego rozmiaru.

Pyton królewski ma opinię wybrednego jedzącego: potrafi odmawiać pokarmu tygodniami, szczególnie po przeprowadzce do nowego terrarium albo w sezonie godowym, bez szkody dla zdrowia. To najczęstszy powód niepokoju u początkujących hodowców, choć u zdrowego węża kilkutygodniowa głodówka sama w sobie nie jest sygnałem alarmowym.

Aktywność i charakter

Pyton królewski prowadzi nocny tryb życia i w dzień zwykle leży nieruchomo w kryjówce. Należy do najspokojniejszych węży trzymanych w terrariach: rzadko gryzie, a w sytuacji stresu częściej zwija się w kulę niż atakuje. Młode osobniki bywają płochliwe i chowają głowę pod zwojami przy dotyku, dorosłe, oswojone węże znoszą regularną obsługę bez większych oznak stresu.

Długość życia

Pyton królewski w niewoli, przy dobrej opiece, żyje 20-30 lat, więc decyzja o jego zakupie ma skutki na kolejne dwie, trzy dekady.

Odmiany barwne i cena

Cena pytona królewskiego zależy niemal wyłącznie od odmiany barwnej (morfy). Forma naturalna, bez odmiany, kosztuje 300-600 zł. Popularne morfy, jak Pastel, Mojave czy Spider, mieszczą się w przedziale 700-1500 zł. Odmiany rzadsze, na przykład Piebald czy Pied, kosztują 2000-5000 zł, a złożone kombinacje kilku genów potrafią przekroczyć 10 000 zł.

Przy odmianie Spider i jej pochodnych występuje neurologiczna wada zwana wobble: drżenie głowy i zaburzona koordynacja ruchów, widoczna zwłaszcza podczas jedzenia. To dziedziczna cecha genu spider, niezależna od warunków hodowli, warto ją znać przed zakupem węża z tej linii.

Szczegółowy rozkład cen według odmiany i wieku węża znajdziesz na osobnej stronie.

Pyton królewski dla początkujących

Niewielki rozmiar dorosłego węża, umiarkowane wymagania co do temperatury i wilgotności oraz spokojny charakter czynią pytona królewskiego jednym z najczęściej polecanych gatunków na pierwszego węża, obok węża zbożowego. Największym wyzwaniem bywa wybredność w jedzeniu, opisana wyżej.

Czego potrzebujesz

Podstawowy zestaw do startu z pytonem królewskim to terrarium w docelowym rozmiarze, mata grzewcza z termostatem i termometrem opisane wyżej, oraz przynajmniej dwie kryjówki. Nowego węża warto przeprowadzić przez kwarantannę, z dala od innych zwierząt, zanim trafi do stałego terrarium. Ogólne zasady urządzania zbiornika dla węża, niezależnie od gatunku, opisałem w osobnym poradniku. Inne gatunki węży na start zebrałem w dziale węże.